Sinds 1 maart staat Chantal Beks aan het roer als voorzitter van Archipel ZHE. Met haar jarenlange ervaring in de ouderenzorg, onder andere als bestuurder bij Careyn en vanuit haar betrokkenheid bij landelijke ontwikkelingen binnen ActiZ, brengt zij een veel kennis en ervaring mee op met een focus op samenwerking, transformatie en toekomstbestendige zorg. Maar bovenal brengt zij een duidelijke overtuiging mee: de uitdagingen in de ouderenzorg kunnen alleen gezamenlijk worden aangepakt.
Voor Chantal was de stap naar het voorzitterschap van Archipel ZHE dan ook een logische. Juist het regionale samenwerkingsverband sprak haar sterk aan. Volgens haar ligt de toekomst van de ouderenzorg niet in individuele oplossingen, maar in duurzame samenwerking tussen organisaties, professionals en inwoners.
“Alleen ga je sneller, samen kom je verder,” zegt zij overtuigd. “Je kunt alleen echt vooruitgang boeken als je je met elkaar verbindt en bereid bent om gezamenlijk verantwoordelijkheid te nemen voor de transformatie die de zorg nodig heeft.”
Als bestuurder van Careyn ziet zij dagelijks hoe belangrijk regionale samenwerking is. Careyn is een grote aanbieder op de Zuid-Hollandse Eilanden, maar volgens Chantal brengt die positie ook een verantwoordelijkheid met zich mee. “Je moet niet alleen werken in het belang van je eigen organisatie, maar juist ook willen bijdragen aan de regionale opgave. Dat maakt deelname aan een netwerk als Archipel ZHE zo waardevol.”
Belangen verbinden
De ervaring die Chantal meebrengt vanuit verschillende bestuurlijke rollen helpt haar in het voorzitterschap van Archipel ZHE. Volgens haar draait goed voorzitterschap vooral om kennis van het zorglandschap en het zorgvuldig wegen van uiteenlopende belangen.
Binnen Archipel ZHE werken dertien VVT-organisaties samen, variërend van grote tot kleinere organisaties. Daarnaast spelen ook gemeenten, ziekenhuizen, huisartsen en andere partners een belangrijke rol binnen de ouderenzorg. Het vraagt volgens haar om bestuurlijke sensitiviteit en het vermogen om verbindingen te leggen.
“Je moet goede antennes hebben,” vertelt zij. “Je moet begrijpen welke belangen er op tafel liggen en hoe je die samenbrengt tot iets gezamenlijks. Uiteindelijk gaat het erom dat iedereen zich gehoord voelt en dat je samen stappen vooruit zet. Iedere organisatie heeft eigen belangen, maar juist door die te verbinden ontstaat een gezamenlijke toekomstvisie voor de ouderenzorg.”
Vergrijzing vraagt om regionale kracht
De uitdagingen waar de regio Zuid-Hollandse Eilanden voor staat zijn groot. Chantal wijst daarbij direct op de forse vergrijzing in de regio. In vergelijking met andere delen van Nederland groeit het aantal ouderen hier sneller. Tegelijkertijd neemt het arbeidspotentieel af.
Daar komt volgens haar nog een extra uitdaging bij: de geografische spreiding van de eilanden. Afstanden, cultuurverschillen en lokale dynamiek maken samenwerking soms ingewikkelder. “Je moet letterlijk en figuurlijk over water,” geeft zij aan. “Maar juist daarom is het zo belangrijk om gezamenlijkheid te organiseren.”
Volgens Chantal speelt Archipel ZHE daarin een belangrijke verbindende rol. “Een netwerk kan mensen en organisaties dichter bij elkaar brengen. Juist in een regio als deze is dat essentieel.”
Over je eigen schaduw heen stappen
Samenwerken klinkt vanzelfsprekend, maar is dat in de praktijk niet altijd. Volgens Chantal zit de sleutel vooral in de bereidheid om verder te kijken dan het eigen organisatiebelang.
“Je moet bereid zijn over je eigen schaduw heen te stappen,” zegt zij. “Dat betekent soms keuzes maken die misschien niet direct het grootste voordeel opleveren voor je eigen organisatie, maar wel bijdragen aan de gezamenlijke opgave.”
Die houding vraagt niet alleen iets van bestuurders, maar ook van professionals binnen de organisaties. “Het vraagt voortdurend om spiegelen: wat is goed voor de samenwerking en wat betekent dat voor de keuzes die we maken?”
Anders kijken naar arbeidspotentieel
Ook de arbeidsmarktproblematiek vraagt volgens Chantal om nieuwe manieren van denken. Zij ziet veel kansen in het anders organiseren van teams en het benutten van nieuw arbeidspotentieel. Bij Careyn wordt bijvoorbeeld gewerkt met ondersteuners: mensen zonder zorgachtergrond die worden ingezet bij dagelijkse begeleiding en ondersteuning van cliënten. Denk aan het bieden van structuur in de dag of ondersteuning bij eten en drinken.
“We zien dat daar enorm veel potentieel zit,” vertelt zij. “Veel van deze mensen ontdekken via deze route de zorgsector en stromen uiteindelijk door naar een opleiding of andere functie binnen de zorg.”
Volgens Chantal moeten organisaties breder durven kijken naar talent en mogelijkheden. “Niet iedereen hoeft direct een traditionele zorgopleiding te hebben om waardevol te kunnen zijn.”
Technologie als ondersteuning, niet als oplossing
Hoewel technologie en digitalisering steeds belangrijker worden binnen de zorg, waarschuwt Chantal ervoor om technologie niet als dé oplossing voor alle uitdagingen te zien.
“Het is een utopie om te denken dat technologie alles oplost,” zegt zij. “Maar bepaalde innovaties kunnen wel degelijk veel verschil maken.”
Een voorbeeld waar zij veel potentie in ziet, is spraakgestuurde rapportage. Door zorgmedewerkers direct te laten rapporteren via spraak, komt informatie sneller én op de juiste plek in het dossier terecht. Dat bespaart tijd en verhoogt de kwaliteit van informatie.
Daarnaast biedt deze technologie volgens haar kansen voor medewerkers die laaggeletterd zijn of de Nederlandse taal minder goed beheersen. “Er zit vaak ook een vertaalfunctie in. Daarmee maak je het werk toegankelijker voor een bredere groep medewerkers.”
Eigen regie centraal
Een belangrijk thema binnen Archipel ZHE is het versterken van zelf- en samenredzaamheid. Volgens Chantal willen ouderen vooral zo lang mogelijk zelfstandig blijven wonen én dat vraagt om een andere manier van kijken naar zorg.
“De insteek moet zijn dat mensen zoveel mogelijk zelf blijven doen,” legt zij uit. “Eigen regie behouden staat centraal.”
Daarbij spelen nieuwe zorgvormen zoals het modulair pakket thuis en het volledig pakket thuis een belangrijke rol. Ook technologie zoals beeldzorg en spraaksturing kan daarbij ondersteunen.
Maar uiteindelijk draait het volgens haar om iets groters: het behouden van autonomie en kwaliteit van leven. “Pas wanneer professionele ondersteuning echt nodig is, spreken we van zorg. Daarvoor draait het vooral om het ondersteunen van zelfstandigheid.”
Een netwerk met meerwaarde
Als Chantal vooruitkijkt naar de komende jaren, hoopt zij vooral dat Archipel ZHE zich verder ontwikkelt tot een netwerk waarvan iedere deelnemer de meerwaarde ervaart.
“Natuurlijk hoop ik dat we de programmalijnen verder brengen,” zegt zij. “Maar uiteindelijk zou ik het mooiste vinden als iedere deelnemer volmondig zegt: deelname aan Archipel ZHE helpt de ouderenzorg op de Zuid-Hollandse Eilanden echt verder.”
Tot slot heeft zij ook een duidelijke boodschap voor inwoners van de regio. Een betekenisvolle oude dag begint volgens haar bij een zinvolle invulling van het leven en het behouden van regie over het eigen bestaan.
“Zo lang mogelijk autonomie behouden, samen met de mensen om je heen: dat is ontzettend belangrijk,” zegt zij. “En op het moment dat professionele zorg echt nodig is, moeten inwoners kunnen vertrouwen op goede en deskundige ondersteuning vanuit de regio.”
Voor jongere generaties heeft zij eveneens een boodschap: “Koester je eigen autonomie. We kunnen er niet automatisch vanuit gaan dat het zorgsysteem straks alles oplost. Juist daarom moeten we nu samen bouwen aan een toekomstbestendige zorg.”